بحران فقر در افغانستان؛ چگونه زنان اقتصاد خانواده را نجات میدهند؟
شماری از زنان فعال اقتصادی میگویند که در امر مبارزه با فقر و بهبود وضعیت اقتصادی خانوادهها، نیاز است که زنان و دختران در اقتصاد غیررسمی نقش پررنگتری ایفا کنند.
به گزارش خبرگزاری استقامت، آمنه هاشمی در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار استقامت اظهار داشت که پس از سال 2021 بدینسو نقش زنان در اقتصاد غیررسمی افغانستان پررنگتر شده و در زمینههای صنایع دستی، تولید لبنیات، مواد غذایی و فعالیتهای آنلاین فعالتر شدهاند.
خانم هاشمی در این مصاحبه بیان کرد: «قسمیکه در جریان هستید، بعد از سال 2021 فعالیت زنان در بازارهای رسمی و مشاغل کم شده و زنان به فعالیتهای غیررسمی رو آورده که همان اقتصاد غیررسمی میشود، مثل صنایع دستی، لبنیات، داروهای گیاهی و مواد غذایی.»
او در ادامه تصریح کرد: «در شرایط امروزی یکی از بهترین گزینهها تجارت آنلاین است و در کنار آن، ما شخصا با بعضی از زنان به حیث زنان تجارتپیشه یا کارآفرین سروکار داریم؛ زنانی هستند که در زمینه داروهای گیاهی فعال هستند و خوب کار میکنند، در قسمت زعفران، زنان در ولایت هرات در بخش دستهبندی و کنترل کیفیت آن هم فعال هستند و همینطور در بخشهای قالینبافی و دستهبندی میوهجات خشک که درآمد نسبتا قناعتبخش دارند.»
زنان چه نقشی در اقتصاد خانوادهها دارند؟
این فعال اقتصادی با اشاره به چالشهای اقتصادی خانوادهها تاکید کرد که حضور زنان و دختران در نمایشگاهها و اقتصاد غیررسمی نشان میدهد که آنها میخواهند از منازلشان در بازارهای وسیع به حیث بازاریاب، خوب بدرخشند.
آمنه هاشمی، نبود حمایت خانوادهها، جامعه و حکومت از زنان در بازار کسبوکار را مهمترین عامل حضور زنان در اقتصاد رسمی و غیررسمی افغانستان دانست و تاکید ورزید که به دلیل این چالشها، خانوادهها اجازه فعالیتهای اقتصادی نمیدهند.
او خاطرنشان ساخت: «در بخش اینکه چه موانعی سد راه خانمها قرار دارد، نبود حمایت از سوی خانوادهها و جامعه است. به خاطر مشکلات امنیتی و مشکلات امنیتی، اکثر خانوادهها اجازه نمیدهند که به بازار بروند و به کار دسترسی پیدا کنند. خانوادهها فکر میکنند که کارکردن زن تابو است و در کنار آن نبود سرمایه است و اکثر خانمها به خاطر مشکلات اقتصادی سرمایه ابتدایی ندارند.»
به گفته خانم هاشمی، سیستم بانکداری در افغانستان به گونهای است که زنان و دختران برای گرفتن وام هراس دارند که به دلیل سودجویی، مبادا زیر بار وام بروند.
توقف برنامههای توانمندسازی زنان در افغانستان
از سوی هم، برخی دیگری از زنان در خصوص نبود منابع حمایتی میگویند که پیش از این برنامههای حمایتی تحت عنوان «توانمندسازی زنان» از سوی نهادهای وابسته به سازمان ملل در ولایتهای مختلف افغانستان اجرا میشد و در حمایت اقتصادی از زنان موثر بود، اما مدتی است که چنین برنامههایی متوقف شده است.
زرغونه احمدی، یکی از دکانداران شهر کابل افزود که این برنامهها از آغاز سال 2025 بدینسو متوقف شده است؛ برنامههایی که زنان آموزش میدیدند، سرمایه در اختیارشان قرار میگرفت و اشتغالزایی راهاندازی میکردند.
او ابراز امیدواری کرد که با وجود چالشهای عمیق برای خانوادهها، اما زنان و دختران نباید امید و انگیزهشان را از دست بدهند و هنوز هم فرصت وجود دارد که بدیل آن را جستوجو و از منابع محدود برای بهبود اقتصاد خانوادهها استفاده کنند.
این در حالی است که حکومت طالبان از بدو ورود مجدد به کابل، محدودیتهای شدیدی بر فعالیتهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی زنان و دختران وضع کرد.
با وجود این محدودیتها، اما وزارت صنعت و تجارت طالبان دو سال پیش اعلام کرده بود که برای حدود پنج هزار زن مجوز کسبوکار کوچک صادر کرده است.
